Artikel
Minder afhankelijk van olie. Circulariteit is een zakelijk verhaal.
Vorige week stapte ik het kantoor van Thierry binnen. Hij zat geconcentreerd achter zijn scherm, niet voor een offerte of een klantendossier, maar voor een lijst prijsverhogingen van zijn leveranciers. Isolatiematerialen, bitumen, alles waar aardolie in zit stijgt opnieuw. De Straat van Hormuz gaat open en dicht als de klapdeur van een oude westernbar, en elke keer dat ze dichtgaat, voelt Thierry dat in zijn inkoopprijzen. De orders vloeien nog binnen, maar hij weet wat er komt. Ken jij dat gevoel? Die muisstille periode die altijd volgt. Hier gaan we weer.
Laten we ons wéér vangen?
Vier jaar geleden deed de energiecrisis ons opschrikken. Het conflict tussen Rusland en Oekraïne maakte pijnlijk duidelijk hoe kwetsbaar onze positie was: we waren volledig afhankelijk van externe spelers voor onze energievoorziening, en dat had niemand echt tot zich laten doordringen zolang de prijzen meezaten. Gedaan met het mooie leven.
Europa sprak over beterschap. Onafhankelijkheid. Een nieuw energiebeleid. En nu, vier jaar later? We zitten opnieuw in een gelijkaardige situatie. De afhankelijkheid is er nog, alleen hebben we ze netjes doorgeschoven naar een andere oliegrootmacht. Dat voelt een beetje als stoppen met roken voor je gezondheid om dan elke dag een fles whiskey achterover te slaan. En ondertussen vraag jij je misschien af: wanneer gaan we eindelijk resultaat zien van die onafhankelijkheid? Goede vraag. Die stel ik me ook.
De technieken bestaan. De wil is er. De praktijk hinkt achterop.
Energie-onafhankelijkheid is vandaag misschien wel hét woord van 2026. Ik hoor het dagelijks, van politici, ondernemers, beleidsmakers. En toch zie ik in de praktijk weinig structurele verandering ten opzichte van vier jaar geleden.
Jammer, want het potentieel is er wel degelijk. Windenergie, zonne-energie, restwarmte, riothermie, we hebben een breed palet aan alternatieven die niet langer experimenteel zijn. Ze werken, ze renderen, ze zijn schaalbaar. Cementbedrijf Holcim nam deze maand 50.000 zonnepanelen in gebruik. Daarmee dekken ze lang niet hun volledige energievraag, dat zou trouwens naïef zijn om te verwachten, maar op momenten als deze, wanneer gas- en olieprijzen pieken, verdienen ze er bakken geld mee. Minder afhankelijkheid levert gewoon een concurrentievoordeel op. Niet morgen. Nu.
Is volledige energieonafhankelijkheid een utopie? Misschien. Maar dat is ook niet het doel. Het gaat om bewuste keuzes maken die je minder kwetsbaar maken. Dat is iets anders dan perfectie nastreven.
Maar energie is maar het halve verhaal
En hier wringt het schoentje voor Thierry, en voor veel anderen in de bouwsector.
Want de prijsstijgingen in zijn mailbox gaan niet alleen over energierekeningen. Ze gaan over grondstoffen. Isolatiematerialen, bitumen, allerlei bouwproducten waarvan olie de basisgrondstof is. Dat los je niet op met zonnepanelen op het dak. Zolang onze bouwmaterialen voor een groot deel bestaan uit aardolieproducten, blijven we meebewegen met elke geopolitieke schok.
En eerlijk gezegd: zie jij een bouwsector zonder die materialen? Ik ook niet. Dus het heeft weinig zin om te dromen van een wereld zonder aardoliederivaten in de bouw. Wat wél zin heeft, is nadenken over hoe je minder van nieuwe aardolieproducten afhankelijk wordt.
Circulariteit: niet idealistisch, gewoon slim
Daar komt circulariteit in beeld. Niet als groene vlag om mee te zwaaien, maar als strategische keuze.
Want wat als Thierry minder nieuw isolatiemateriaal hoeft aan te kopen, omdat hij bestaand materiaal kan hergebruiken? Wat als de prijsschommelingen op de grondstoffenmarkt hem minder hard treffen, gewoon omdat hij minder inkoopt? Dat is geen verre toekomstvisioen, dat is een andere manier van werken die vandaag al gebruikt wordt, en die steeds meer vorm krijgt in de sector.
Circulariteit raakt aan je kernactiviteit, aan je kostenstructuur, aan je marges. Het bepaalt niet alleen je ecologische voetafdruk maar ook hoe robuust jij als ondernemer bent wanneer de wereld weer eens rommelt. En laten we eerlijk zijn: die wereld blijft voorlopig rommelen.
Wil je meer weten over circulariteit? In Gevonden & Gedeeld bundelde ik de hele maand maart de meest recente inzichten en concrete voorbeelden rond circulariteit. Een goed vertrekpunt als je wil weten wat er vandaag al mogelijk is, zonder de grote woorden.